Zakłady bukmacherskie dla Ciebie!

Zakłady bukmacherskie dla Ciebie!

null

Systemy bukmacherskie

Opis systemów gry

Na pewno wielu z Was stało już wielokrotnie przed dylematem jaki wybrać system stawkowania. Kiedy mamy już wybrane spotkania, jesteśmy pełni entuzjazmu, trzeba się zdecydować które zdarzenia mamy zagrać i jaką postawić stawkę.

Ktoś powie:
Nic prostszego! Ja gram systemem XXX i od lat przynosi mi małe zyski. Jestem z niego zadowolony i polecam!

Mam nadzieję, że widać błędy w rozumowaniu takiej osoby.

Po pierwsze "tylko głupcy i geniusze się nie zmieniają". A po drugie skoro przynosi mu małe zyski, to pytanie, czy jakiś inny system lub strategia nie przynosiłaby mu większych zysków grając nadal te same mecze!?

Takie myślenie bierze się z czegoś co mamy okropnego w naturze - przyzwyczajenie. Może być tak, że kiedyś rzeczywiście system XXX będzie dla kogoś najlepszy. Ale z biegiem czasu wszystko się zmienia (nie jesteśmy niestety coraz młodsi) i ponieważ dana osoba nauczyła się już lepiej obstawiać, system XXX może być już nieoptymalny!

Podkreślę tu jeszcze wagę indywidualności systemu - NIE ma uniwersalnych rozwiązań! Każdy musi wypracować sobie swój własny system, który mu będzie najbardziej odpowiadał. I może on dzięki temu osiągać znacznie lepsze rezultaty niż osoby grające np. systemami zoptymalizowanymi matematycznie.

D'Alembert
Jest to mieszanina Martingale i systemów z ubezpieczeniem. Zakłady są podnoszone o jedną jednostkę po każdym przegrywającym zakładzie i obniżane o jedną jednostkę po każdym zwycięskim zakładzie.

Kolejność i suma podnoszenia czy obniżania może się różnić, by dostosować system do danej gry i szansy wygranej. Np.:
1 poziom: 10 złotych - przegrana
2 poziom: 20 złotych - przegrana
3 poziom: 30 złotych - wygrana
4 poziom: 20 złotych - wygrana
5 poziom: 10 złotych (jeśli wygrana, to nadal 10 złotych)

Mój komentarz:
Jeden z bardziej sensownych systemów matematycznych wg mnie, choć ryzykowny (patrz Porównanie) Ustalamy sobie powiedzmy początkowy budżet 200zł. Gramy wartościowe kursy począwszy od 20zł, a po przegranej zwiększamy o 10zł. I tak do osiągnięcia CELU. Kursy gram 1.30-1.70 i od nich też czasem zależy czy nie gram niższej/wyższej stawki niż przewiduje system.

Plusem systemu D'Alembert jest to, że nie dojdziemy zbyt szybko do wygórowanych kwot w przypadku dłuższej serii porażek. Warunkiem na sukces w systemie D'Alembert jest odpowiednio duża skuteczność typów.

W dziale Download polecam przydatny programik do systemu D'Alembert.

D'Alembert 2
Istnieje mnóstwo odmian i modyfikacji tej metody. Podam tylko ogólne założenia.

W tym systemie, przechodzisz do wyższego poziomu jeżeli przegrywasz i cofasz się jeżeli wygrywasz (przy założeniu że AKO wynosi 2.0), co oznacza, że twoje zwycięskie zakłady będą wyższe od przegranych. W przypadku wyższego AKO stosujemy zasadę że po trafieniu cofamy się do tyłu o tyle poziomów ile wynosi AKO.

W tym sposobie kolejne stawki są zwiększane zawsze o stałą ustaloną wartość (ciąg arytmetyczny), a nie tak jak to ma miejsce w klasycznej progresji gdzie stawka rośnie jako iloczyn (ciąg geometryczny).

Wychodząc od 100j i zakładając krok równy 50j otrzymamy następujący rozkład stawek:
1. 100j
2. 150j
3. 200j
4. 250j
5. 300j
6. 350j
7. 400j
8. 450j

Ten system skutecznie niweluje tzw. czarne serie, jednak realne zyski osiągane nim są dość małe.

Mój komentarz:
Ten system jest mniej ryzykowny od systemu D'Alembert , ale jest to kosztem zysków.

Labouchere
System Labouchere jest systemem malejącej progresji lub znany inaczej jako System Odwołania. Posiada wiele odmian. W jego najprostszej formie, grasz kursy 2.00 i zapisujesz serię lub zbiór numerów: powiedzmy 1 2 3 4 5 6.

Seria ta może być krótka albo długa i niekoniecznie ułożona po kolei. Wybór danej serii zależy od typu gry, do której chcesz zastosować ten system i od szansy wygranej zakładu.

Każdy numer reprezentuje ilość w jednostkach, które będziesz stawiał. Stawiasz pierwszy i ostatni z tych numerów. W tym przykładzie 1 i 6, co w sumie daje 7 jednostek. Jeśli wygrasz, wykreślasz 2 numery i stawisz następne 2 "końce" (zewnętrzne numery). W tym wypadku 2 i 5. Jeśli wygrasz znów obstawiasz następnymi dwoma pozostałym numerami 3 i 4. Gdy wygrasz, to właśnie ukończyłeś jedną grę. Wtedy zaczyna się od nowa.

Jeśli przegrasz, wtedy dodajesz ten jeden numer do końca serii. Załóżmy, że przegrasz swój pierwszy zakład z 7 jednostek (1 + 6). Wtedy dodajesz numer 7 do końca serii, czyli seria numerów wygląda tak: 1 2 3 4 5 6 7 i twój następny zakład to będzie 8 jednostek (1 + 7). Jeśli wygrasz pierwszy zakład ale przegrasz drugi 2 i 5, wtedy seria numerów wygląda tak: 2 3 4 5 7.

Gdy to opanujesz, będziesz widział, kiedy seria jest już zakończona, wtedy jest zawsze dochód. Negatywną stroną tego systemu jest to, że może Ci zabraknąć pieniędzy na zakłady, gdyż możesz dojść do wysokich zakładów pomimo rozpoczęcia niskim zakładem.

Mój komentarz:
System Labouchere nie wygląda na zły. Powyższe rozważania są przy założeniu że każdy zakład powinien mieć kurs ok. 2.00 abyśmy mogli skreślać skrajne liczby.

Na początku systemu potrzebujemy 3 wygrane, aby go skończyć (wtedy zysk 100%). Po dwóch porażkach z rzędu potrzebujemy 4 wygrane z rzędu. Jak więc łatwo zauważyć przy wygranej możemy skreślić dwie liczby, zaś przy przegranej dopisujemy tylko jedną.

Można zatem wysnuć wniosek, że przy kursie 2.00 jeśli ktoś ma skuteczność powyżej 33,3% (jedna wygrana na dwie przegrane), to powinien zyskiwać na takim systemie jeśli ma odpowiednio dużo środków. Stawki nie rosną bardzo szybko. Można mieć jedynie wrażenie, że zysk jest niewielki w stosunku do ryzyka. Zawsze coś za coś. W systemie Labouchere przy kursie 2.00 wystarcza już skuteczność powyżej 34% zamiast 50%, o którą chyba nie trudno grając nawet na chybił trafił :)

Rząd liczb
System rząd liczb jest również znany amatorom kasyn. Ma cechy wspólne z systemem Martingale (progresja stawki w celu nadrabienia strat). Jest on jednak bardziej bezpieczny. "Rząd liczb" nie zwraca poniesionych strat tak szybko jak Martingale, ale za to nie wymaga wielkich stawek. W systemie rząd liczb masz większą elastyczność niż w systemie Martingale, gdyż możesz dostosować swoje stawki w korzystniejszy dla Ciebie sposób.

Ujemnym aspektem jest fakt, że musisz stworzyć rząd liczb (np. na kartce papieru) i dodawać liczby w przypadku porażki lub odejmować w przypadku wygranej. Wymaga to większej kontroli z Twojej strony i istnieje możliwość błędu w monotonnych, choć prostych rachunkach.

Oto jak działa system rząd liczb:

Ustal na początku jaką kwotę chciałbyś wygrać. Powiedzmy że 1000zł. Potem musisz określić ile czasu zajmie ci osiągnięcie wyznaczonego celu. To jest najtrudniesza część, ponieważ w przypadku wygranej musisz skreślić pierwszą oraz ostatnią liczbę, lecz w przypadku przegranej musisz dopisać liczbę do rzędu.

W wyniku tego musisz oszacować średnie prawdopodobieństwo wygranej, dysponując stałymi kursami. Jeżeli chcesz obstawiać po przeciętnym kursie 2.0, ustal sobie prawdopodobieństwo na około 40%. W systemie rząd liczb lepiej nie docenić, niż przecenić swoje możliwości. Jeżeli przecenisz swoje możliwości, potrzebne będzie zwiększenie stawek, a co za tym idzie może z łatwością okazać się to nieprzyjemne w skutkach, jeżeli wybierzesz typ przegrywający.

Jeżeli dla przykładu założymy, że 1000 zł, podzielone na stawki po 50 zł (20 stawek razy 50) wygrywa, możemy policzyć jak długo musisz obstawiać, żeby otrzymac 1000 zł wygranej, jeżeli szansa wynosi 40%, zaś kurs wygrywający to 2.0 (50% szansy oznacza, że masz równe szanse z bukmacherem).

Mając 40% szansy na prawidłowy typ po kursie 2.0, przegrasz 60% typów. W ten sposób tracisz o 50% więcej, niż wygrywasz(60/40).

W wypadku wygranej musisz skreślić 2 liczby z listy (pierwszą oraz ostatnią). Jeżeli przegrasz, musisz dopisać liczbę na końcu listy. Jeżeli wypiszemy ten rząd liczb, będzie on wyglądać w sposób następujacy:

50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50 50


Określanie pierwszej stawki:
Jak już zostało napisane wcześniej, pierwsza i ostatnia liczba zostaną skreślone, jeżeli wygrasz: 50+50=100. Żeby wygrać 100 zł, musisz użyć stawki dającej 100 zł zysku netto. Jeżeli kurs wydarzenia to 2.0, musisz postawić 100 zł. Jeżeli kurs jest 1.50, musisz postawić 200 zł. Jeżeli kurs wynosi 1.75, musisz postawić 133,33 zł.

Wielkość stawki określa się ze wzoru:

Zysk (wygrana) netto
-----------------------------
kurs - 1

Oczywiście musisz zamienić słowo "kurs" konkretną wartością kursu oferowanego na dane zdarzenie.

Stawki twoich przyszłych zakładów mogą zostać obliczone w ten sam sposób. Jeżeli pierwszy zakład to 125 zł po kursie 1.8 i przegrasz ten zakład, musisz dodać 125 na koniec listy. Następna stawka zakładu wtedy będzie obliczana na podstawie pierwszej i ostatniej liczby rzędu, czyli 50+125 podzielone przez (kurs-1).

50+125
------------
kurs - 1

Jeżeli wygrasz, musisz skreślić pierwszą oraz ostatnią liczbę rzędu i zacząć od początku: (50+50)/(kurs-1).

Mój komentarz:
Jest to system podobny do Labouchere. Nawet jeśli nie daje tak wielkiego poziomu progresji jak Martingale, jest on nadal systemem ryzykownym i nie jest odporny na występowanie długich "czarnych serii".

Jeżeli postawisz na przegrywający typ, sytuacja łatwo może wymknąć się spod kontroli. A więc twoje obliczenia przed postawieniem zakładu mają największe znaczenie.

Zanim zaczniesz stosować system rząd liczb, wyznacz okres próbny około 1 miesiąca bez stawiania realnych pieniędzy. Nauczysz się systemu oraz zobaczysz jak ważna jest skromność przy określaniu własnych możliwości przewidywania.

10-krotność
Na starcie ustalamy sobie pewną kwotę X zł, którą inwestujemy, tak aby uzyskać co najmniej jej dziesięciokrotność. Oto teoretyczna symulacja dla kursu wynoszącego 1.6, ilustrująca istotę systemu "10" przy kwocie początkowej 100zł:

dzień: stawka=100zł Ako=1.6 Wygrana=160zl
dzień: stawka=160zł Ako=1.6 Wygrana=256zl
dzień: stawka=256zł Ako=1.6 Wygrana=409,6zl
dzień: stawka=409zł Ako=1.6 Wygrana=654,4zl
dzień: stawka=654zł Ako=1.6 Wygrana=1046,4zl
Jak widać na powyższej symulacji uzyskaliśmy przychód 1047,4zl (bo 0,6zł i 0,4zł z 3. i 4. kolejki) Wszystko wygląda na bardzo łatwy i szybki zarobek, jednak wcale nie jest to takie proste!

Trzeba posiadać ogromną wiedzę i silny charakter, aby móc zrealizować ten system do końca. Im wyższa stawka za jaką gramy, tym większe pojawiają się wątpliwości i brak wiary w zwycięstwo.

W praktyce na wyższych poziomach warto stosować zakłady rozpisowe, aby zminimalizować ryzyko przegranej.

Mój komentarz:
System "10" tylko dla osób z bardzo wysoką skutecznością typów. Kursy powyżej 2,00 nie wchodzą w ogóle w rachubę według mnie. Polecam policzyć sobie prawdopodobieństwo porażki.

Dla kursu np. 2,00 prawdopodobieństwo porażki wynosi 50%=1/2 dla pojedynczego meczu. Zatem aby uzyskać 16-krotność stawki, szansa porażki wynosi w czterech meczach (1/2)^4 = 1/16 = 6,25%

W czystej formie nie polecam tego systemu. Jak dla mnie jest to system dla naiwnych. Choć zyskowny, jest on bardzo ryzykowny. Jego modyfikacje są wg mnie już akceptowalne.

Piętnastka
System piętnastka znany jest inaczej jako bezpieczne podwajanie. System polega na graniu maksymalnie 2 meczy na kupon. Kurs osiągnięty z tych 2 spotkań musi wynieść około 2.00. System składa się z 15 kroków. W każdym miejscu systemu ryzykujemy jedynie stawkę początkową.

System piętnastka polega na graniu kolejnych kuponów za wygrane z poprzednich. Grę zaczynamy np. od 2 zł, a "planowo" kończymy na 768 zł. Przy każdym kroku mamy tylko jedną możliwość przegranej ponieważ mamy zapas z poprzedniego kroku.

Natomiast jeśli przegramy 2 razy to cofamy się do kroku z mniejszą stawką, gdzie też możemy się raz pomylić. Wszystko wyjaśni się po przeczytaniu poniższego rozpisu.

Rozpis dla kursu 2.00:
1 krok
Gramy za 2 zł wygrana 4 zł z tych 4 zł odkładamy do banku 2 zł czyli mamy już swoją początkową stawkę zwróconą.
2 krok
Gramy ponownie za 2 zł wygrana 4 zł nic nie odkładamy
3 krok
Gramy za 4 zł wygrana 8 zł odkładamy do banku 4 zł to jest to zabezpieczenie jeśli wrócimy do tego kroku będziemy mieli za co grać bez wykładania swojej kasy
4 krok
Gramy za 4 zł wygrana 8 zł
5 krok
Gramy za 8 zł wygrana 16 zł odkładamy 8 zł
6 krok
Gramy za 8 zł wygrana 16 zł
7 krok
Gramy za 16 zł wygrana 32 zł odkładamy 16 zł
8 krok
Gramy za 16 zł wygrana 32 zł
9 krok
Gramy za 32 zł wygrana 64 odkładamy 32 zł
10 krok
Gramy za 32 wygrana 64 zł
11 krok
Gramy za 64 zł wygrana 128 zł odkładamy 64 zł
12 krok
Gramy za 64 zł wygrana 128 zł
13 krok
Gramy za 128 zł wygrana 256 zł odkładamy 128 zł
14 krok
Gramy za 128 zł wygrana 256 zł
15 krok
Gramy za 256 zł wygrana 514 zł !! KONIEC

Po zsumowaniu wszystkich pieniędzy z banku oraz końcowej wygranej otrzymamy kwotę 768 zł (w przypadku 15 wygranych pod rząd). Nawet jeśli przy każdym kuponie pomylimy się 1 raz, ale skończymy system piętnastka to wygramy min. 514 zł.

Zależnie od tego na którym kroku popełnisz te błędy, to musisz zacząć od nowa (jeśli np. na 2 kroku popełnisz po kolei 2 błędy). Jeśli np. na 7 kroku to cofasz się do 6 poziomu itp.

Komentarz
System piętnastka jest dla typerów z niesamowicie wysoką skutecznością lub z niesamowitym szczęściem. Dwie wygrane z rzędu przenoszą nas na poziom wyżej. Jedna przegrana obniża nas o jeden poziom. Potrzebna jest zatem skuteczność minimum 2/3=66,7%, abyśmy się przesuwali w górę drabinki przy kursie 2.00!

Kwota jaką ryzykujemy jest niska, ale system jest mało realny do osiągnięcia według mnie. Żeby przejść system piętnastka, zdarzenia należy dobierać bardzo starannie.

4 z rzędu
Tutaj musimy trafić 4 razy pod rząd kupony z AKO wynoszącym około 1.6 dodając pieniądze do puli za każdym razem po trafieniu. Symulacja dla stawki początkowej wynoszącej 100j:
1. 100j - 160j
2. 160j - 256j
3. 256j - 409j
4. 409j - 654j
Po zakończeniu gry otrzymujemy ponad 6-krotne zwiększenie początkowego budżetu, a zatem nawet w przypadku kilku porażek jesteśmy w stanie wyjść na plus po udanym typowaniu.

Komentarz
System 4 z rzędu jest równoważny postawieniu zakładu po kursie 1,60^4 = 6,55 z szansą trafienia (62,5%)^4 = 15%.

1-3-2-6
System 1-3-2-6 rosnącej progresji, podobny do Systemu Paroli . Jest oparty na założeniu, że możesz wygrać 4 razy z rzędu stawiając kupony z AKO 2.0.

To co czyni system 1-3-2-6 atrakcyjnym jest to, że ryzykujemy tylko 2 jednostki obstawiania dla szansy wygrania 10 jednostek.

Pierwszy zakład to 1 jednostka. Jeśli wygramy, dodajemy następną jednostkę, stawiając jako drugi zakład 3 jednostki. Jeśli wygramy drugi zakład, mamy już 6 jednostek na stole.

Usuwamy cztery, stawiając w trzecim zakładzie 2 jednostki. Jeśli wygramy dodajemy 2 jednostki stawiając w sumie jako czwarty zakład 6 jednostek. Jeśli wygramy czwarty zakład otrzymujemy 12 jednostek, z których 10 to czysty zysk.

Jeśli przegramy pierwszy zakład, stratą jest 1 jednostka. Zakładając, że wygramy pierwszy zakład, a przegramy drugi, naszą stratą są 2 jednostki. Jeśli wygramy pierwszy i drugi zakład, a przegramy trzeci, mamy zysk 2 jednostki.

Jeśli wygramy trzy pierwsze zakłady, a przegramy czwarty, wyjdziemy na zero. Jeśli przegramy drugi zakład pięć razy na sześć i wygramy raz cztery z rzędu zakłady, będziemy na zero.

Komentarz
System 1-3-2-6 jest przekombinowany według mnie. Niczym się nie wyróżnia pod względem matematycznym. Choć jest na pewno lepszy od poprzedniego. Polecam tym, którzy drugie i czwarte mecze w serii poprawnie typują :) (te mają największą wagę po prostu)

Malejący kurs
Naszą grę dzielimy na 3 etapy z teoretycznie coraz mniejszym ryzykiem. Najpierw gramy zakład z AKO 1.8, potem trafiając kolejny z AKO 1.5 za całą wygraną kwotę i w przypadku kolejnego trafienia ostatni z AKO 1.3 również za całą wygraną.

Symulacja dla stawki początkowej 100j:
1: 100 zł * 1.80 = 180j
2: 180 zł * 1.50 = 270j
3: 270 zł * 1.30 = 350j
Po zakończeniu mamy zysk wynoszący 250j.

Komentarz
Wraz ze wzrostem stawek system malejący kurs ogranicza ryzyko, co jest dobrym czynnikiem. Zakłady do tego systemu powinny być skrupulatnie dobierane, co ma również swoje plusy. Ciekawy i przemyślany system.

Martingale


Jest to na tyle ważny system, że opisałem na osobnej stronie Martingale.

System Paroli
System rosnącej progresji - przeciwieństwo systemu Martingale. Zaczynasz z jednym zakładem i powiększasz zakład przy wygranej, a nie przy przegranej.

Jednak należy zaplanować procedurę obstawiania dzięki, której trzeba wiedzieć jak daleko pozwolisz urosnąć zakładowi zanim sprowadzisz go do początkowej wartości i jak dużo podnosić go, gdy wygrywasz.

To oczywiście zależy od typu gry i szansy wygranej. Korzyścią tego systemu jest to, że nie wymaga on dużego nakładu.

Komentarz
Polecam ten system osobom, które ostatnie zakłady w serii typują z największą skutecznością :)

A tak poważnie, to widać, że w systemie Paroli waga zakładów jest przeniesiona na końcowe etapy. Wiąże się to z większym stresem i mniejszym przywiązaniem do skuteczności typowania dla niższych stawek. Dlaczego w takim razie nie zacząć od razu od wyższych stawek?

Dla mnie systemie Paroli jest nieakceptowalny.

Stopniowanie na AKO 3.0
Gramy kupony z AKO wynoszącym około 3.0. W przypadku porażki podwajamy naszą ostatnią stawkę.

Symulacja dla stawki początkowej 10j:
1. 10j x 3 = 30j , zysk 20j
2. 20j x 3 = 60j , zysk 30j
3. 40j x 3 = 120j , zysk 50j
4. 80j x 3 = 240j , zysk 90j
5. 160j x 3 = 540j , zysk 230j
6. 320j x 3 = 960j , zysk 330j
7. 640j x 3 = 1920j , zysk 650j
Na siódmym etapie inwestujemy już w sumie 1270j i każdy kolejny krok gwałtownie zwiększa tą kwotę.

Komentarz
Stopniowanie na AKO 3.0 jest bardziej ryzykowne od Martingale . Bardzo ważne w tym systemie jest wyznaczenie sobie momentu STOP!

Remisy
System na remisy gry polega na stawkowaniu progresywnym na remisy. Wybieramy sobie drużynę, która często remisuje i stawiamy na nią na kolejne mecze aż nie zremisuje.

Zazwyczaj wybiera się piłkę nożną lub hokej do tego celu. Kursy na remisy są zwykle w granicach 2.50-4.00 dla piłki i około 4.0 dla hokeja.

W przypadku progresji na remisy w piłce nożnej stawkę podwajamy, zaś dla hokeja mnożymy przez 1,5. Po trafieniu remisu kończymy progresję i wybieramy nową drużynę. Zwykle gra się maksymalnie 6-8 poziomów progresji.

Należy sobie bezwględnie wyznaczyć ile poziomów chcemy grać i NIE zmieniać obstawianej drużyny w czasie progresji.

Nie wolno Ci zlekceważyć żadnego meczu, nawet wtedy, kiedy wydaje Ci się, że dana drużyna na pewno wygra lub przegra. Często właśnie w takich meczach padają remisy.

Pamiętaj również, że stawiasz tylko na ligowe remisy wybranej drużyny. Grając progresją nie stawiaj na mecze pucharowe itp., ponieważ wybierając drużynę opierasz się na statystykach danej ligi.

Przy wyborze drużyny do progresji weź pod uwagę:


Procentowy udział remisów w rozegranych przez nią meczach w ciągu ostatnich dwóch-trzech sezonów oraz w obecnym. Drużyna, która często remisowała w poprzednich latach w nowym sezonie powinna mieć podobny udział remisów.
Udział remisów we wszystkich meczach danej ligi w poprzednich sezonach oraz w obecnym. Progresja jest najbardziej korzystna w trzech ligach, w których udział remisów jest bardzo duży, są to: II hiszpańska, II włoska i II francuska.
Najdłuższa seria bez remisu jaką drużyna miała w ciągu poprzednich dwóch-trzech sezonów. Najlepiej wybrać drużynę, która nie miała dłuższej serii niż 6 meczy bez remisu.
Aktualną serię bez remisu (np. jak ma już 2 mecze bez remisu, to zaczynamy grać, choć to bywa bardzo złudne).

Komentarz
Grałem tym systemem około 2-3 lata głównie w celu obrócenia bonusami. Jednak bez sukcesów. Pewnie dlatego, że grałem nawet kilka(naście) drużyn na raz chcąc zdywersyfikować (rozdzielić) ryzyko.

W efekcie czego natrafiałem częściej na czarne serie bez remisów i kilka razy musiałem się pogodzić ze stratą. A w tym systemie bardzo ważny jest wybór drużyny, która często remisuje...

Grałem zmodyfikowaną wersję - zyski ustawiałem niewielkie albo nawet takie, żeby tylko wyjść na swoje. Miałem do tego fajny arkusz w Excelu. System jest na pewno godny uwagi.

Minusem jest na pewno to, że wygrane są stosunkowo rzadkie i może naprawdę napsuć nerwów gdy kolejny mecz "już" za tydzień, a my jesteśmy na 6 poziomie. Dlatego polecam tylko osobom cierpliwym i bardzo konsekwentnym.

Wiele osób pytało ile poziomów grać. Czy 8 to już wystarczająco? Powiem tak - gdy ja grałem, to wiele osób popłynęło chyba na Derby, które miało ok. 17-18 meczy bez remisu, a wcześniej remisowało ile wlezie :) To oczywiście był wyjątek od reguły, ale trzeba wiedzieć z czym można się spotkać w praktyce.

Greenwood
Stawki rosną bardzo wolno, a wygrana jest bardzo duża. System Greenwood stworzony jest z myślą gry u bukmacherów przy typowaniu pięciu zwycięstw gospodarzy (oczywiście nie jest to reguła, ale gra na pewne zwycięstwa gospodarzy daje najlepsze wyniki).

Przy zachowaniu skuteczności typowania przynajmniej 20%, już w ciągu pięciu gier powinno się osiągnąć zamierzony zysk.

Na początku zaczynamy od ustalenia stawki o jaką będziemy walczyć i jaka nas satysfakcjonuje. Zależy ona oczywiście od budżetu jakim dysponujemy. Czym niższa stawka celowa, tym mniejsze pieniądze potrzebne będą do gry. Załóżmy, że zaczynamy z budżetem 500, a zysk jaki chcemy osiągnąć to 100.

Wybieramy i łączymy z sobą pięć dowolnych meczy z kursami w granicach 1.3-1.8, tak by ogólny kurs wyniósł ok. 7.0. Zakład będzie trafiony tylko w przypadku gdy trafimy wszystkie 5 meczy - nie jest to łatwe, choć jednak w końcu powinno się nam udać.

Stawka za jaką gramy jest zależna od stawki celowej tak, że w przypadku wygranej odzyskujemy zainwestowane pieniądze i dodatkowo wygrywamy założoną przez nas stawkę celową.

Przykładowa gra mogłaby wyglądać tak:

Stawka "celowa" Ogólny kurs Przelicznik Stawka Rezultat Zysk/ Ogólny zysk

100 7,0 6 16,7 Przegrana -16,6/-16,7
116,7 7,2 6,2 18,8 Przegrana -18,8/-35,5
135,5 6,9 5,9 23 Przegrana -23/-58,5
158,5 7,1 6,1 26 Przegrana -26/-84,5
184,5 6,8 5,8 31,8 Wygrana +184,5/+100


Jak widać, stawki za jakie gramy rosną z każdą przegraną, jednak dzieje się to dość powoli. Tabela nie pokazuje szybszego zwycięstwa niż w 5 próbach - oczywiście w takim przypadku również zarabiany nasze zaplanowane 100.

Posłużono się kursami +/- 7.0. Na podstawie kursu wyliczamy tzw. Przelicznik ( = kurs 1) przez który dzielimy naszą stawkę celową - tak obliczymy ile musimy postawić.

Oczywiście zamiast kursu 7.0 można grać niższe AKO, ale jeśli będzie zbyt niskie to stawki za jakie będziemy zmuszeni grać zaczną rosnąć w zbyt szybkim tempie.

System sprawdza się znakomicie, gdy zamiast pięciu łatwych meczy zdecydujemy się postawić na konkretny rezultat w danym spotkaniu (kursy przewidywalnych wyników zazwyczaj wynoszą ok. 7.0).

Mój komentarz:
Jak dla mnie system bez perspektywy. Przy takim kursie rzeczywiście będziemy musieli zbyt często liczyć na łut szczęścia, dlatego odpuściłbym sobie ten system z tak wysokim kursem.

Może warto spróbować dla kursu 3.0 lub góra 4.0, ale uważam, że jest jeszcze bardziej ryzykowna wersja Martingale (kurs 2.00). A ten ostatni nie jest bezpiecznym systemem.

Poziomy
Jest to system oparty na progresji (zwiększanie stawki w przypadku porażki). Systemy poziomowe są oparte na określonej liczbie dopuszczalnych pomyłek. Większa liczba oznacza bankrut.

Najbardziej rozpowszechnionym systemem tego typu są 3 poziomy. Gramy kurs przynajmniej 1.50. Przegrana przenosi nas na kolejny poziom. Wygrana na 1, 2 lub 3 poziomie oznacza zysk. Przegrana na 3. poziomie to bankrut.

Oto ile procent kapitału mamy grać na kolejnych poziomach:
1 poziom 7.68%
2 poziom 23.04%
3 poziom 69.28%

Powyższe liczby zostały tak dobrane, że na każdym poziomie zyskamy 3,84%.

Jeśli gramy progresją na AKO ok. 3.00, to dla 4 poziomów procenty przedstawiają się następująco:
1 poziom 12,5% zysk 25%
2 poziom 18,75% zysk 25%
3 poziom 28,125% zysk 25%
4 poziom 40,625% zysk 21,875%
25% na etap to też dużo.

Mój komentarz:
Próbowałem tego systemu kiedyś, ale przegrać 3 razy pod rząd kurs 1.50 jest relatywnie łatwo (w zależności od posiadanej wiedzy i doświadczenia).

Nie polecam początkującym graczom. Dla osób ostrożnych polecam natomiast spróbować swoich sił na systemie 7 poziomów. Arkusze excela do tego systemu można znaleźć w dziale Download.

Oryginalny plik został opracowany przez jotte, ale niestety nie wiem jak skontaktować się z tą osobą w sprawie praw autorskich. Przerobiłem jego plik i dorobiłem współczynnik zwiększania stawki.

Kurs 1.25
System ten polega na tym, że gramy cały czas kupony z kursami około 1.25 rozkładając dostępny kapitał na dwie części według schematu: 15% i 85%.

Dalej obstawiamy za pierwszą lub drugą wartość procentową aktualnie dostępnego budżetu. Trafiając zakład wygraną dokładamy do puli i gramy dalej aż do zrealizowania założonego celu.

Najważniejsze jest to, że nie możemy się pomylić dwa razy pod rząd ponieważ wtedy tracimy całą zainwestowaną kwotę.

Symulacja dla kapitału początkowego 100j:
1. 15 *1.25 = 18.75 (bank=103.75)
2. 15.56 *1.25 = 19.45 (bank=107.64)
3. 16.14 *1.25 = 20.18 (bank=111.68)
4. 16.75 *1.25 = 20.94 (bank=115.87)
Nie trafiając za pierwszym razem gramy kolejny etap tym razem za stawkę wynoszącą 85% obecnego kapitału co da nam również mały zysk.

Mój komentarz:
Kompletnie nieprzemyślany system wg mnie. Albo dla idiotów albo dla geniuszy :)

Kurs 1.25 odpowiada szansie wygranej 80%. Ponieważ kursy wystawiane przez bukmacherów zawierają marżę, zatem obiektywny kurs (odzwierciedlający realne szanse) jaki powinien przeciętnie być wystawiony powinien być na poziomie ok. 1.35-1.40.

Do tego należy dodać, że kursy na faworytów są zawsze zaniżane (i to często znacznie), bo rzeczą oczywistą jest, że najwięcej osób postawi właśnie na nich. Z tego powodu nie spotyka się, aby taki kurs "miał wartość" (patrz valuebety w rozdziale Wprowadzenie).

Pomijając już nawet powyższe fakty wcale nie trudno jest o porażkę dwa razy z rzędu nawet przy kursie 1.25. Policzmy to!
Przy założeniu, że kurs 1.25 odpowiada szansie wygranej 80%, prawdopodobieństwo bankructwa przy dwóch porażkach z rzędu wynosi
(2/10)^2 = 0.04 = 4%

Jeżeli uwzględnimy założenia, które wypisałem, czyli że realnie obstawiamy zakłady, które obiektywnie powinny mieć kurs 1.40 (szansa wygranej 71,4%), to prawdopodobieństwo bankructwa wynosi
0,286^2 = 0,082 = 8,2%

Spójrzmy na to z drugiej strony. Aby podwoić nasz kapitał początkowy, musimy wygrać przynajmniej 19 razy nie przegrywając 2 razy pod rząd (patrz załącznik).

Szansa, że nie przegramy 2 razy pod rząd w 19 kolejnych zakładach wynosi 46%, co i tak może nam nie dać podwojenia kwoty (bo część zakładów była wygrana za drugim razem, a wtedy mniej zyskujemy).

Zatem mamy szansę dużo mniejszą niż 46% (nie uwzględniając marży) na podwojenie kwoty. Zdarzenie przeciwne to bankrut :)

Przeliczę to jeszcze dokładnie w wolnej chwili, aby było czarne na białym, a może raczej białe na czarnym :)

Podwojenie na AKO 1.5
Pulę pieniędzy dzielimy na trzy części według schematu: 7.68%, 23.04% i 69.28%.
Obstawiamy kupony z AKO około 1.5. Po trafieniu wygraną dokładamy do puli.
Symulacja dla stawki początkowej 100j:
1. 103,84 j
2. 107,83 j
3. 111,97 j
4. 116,27 j
5. 120,73 j
6. 125,37 j
7. 130,18 j
8. 135,18 j
9. 140,37 j
10. 145,76 j
11. 151,36 j
12. 157,17 j
13. 163,21 j
14. 169,47 j
15. 175,98 j
16. 182,74 j
17. 189,76 j
18. 197,04 j
19. 204,61 j
Jak widać aby podwoić kapitał musimy przejść prawie 20 poziomów i ani razu nie pomylić się trzy razy pod rząd przy AKO 1.5.

Mój komentarz:
Powinienem tu powtórzyć wywód jak przy punkcie Kurs 1.25

Kurs 1.50 może nie być aż tak zaniżony jak kurs 1.25, ale seria 3 porażek pod rząd jest wciąż bardzo prawdopodobna (przy założeniu że kurs nie jest zaniżony 1.50 odpowiada prawdopodobieństwu 66,7%). Prawdopodobieństwo bankructwa po rozegraniu tylko 3 meczy wynosi:
q = (2/3)^3 = 30%

Podwojenie puli progresją na AKO 2.0
Tutaj założeniem jest podwojenie określonej puli pieniędzy w miarę bezpieczny sposób, grając progresją na AKO 2.0. Założenie jest takie, że pulę dzielimy na cztery części według schematu:
1 poziom: 6,7%
2 poziom: 13,3%
3 poziom: 26,6%
4 poziom 53,4%

Cała gra składa się z około 10 etapów i na każdym z tych etapów mamy cztery poziomy tak jak jest to pokazane powyżej. Trafiając w dowolnym momencie dokładamy wygraną do puli i przechodzimy do kolejnego etapu.

W tym systemie będąc na dowolnym etapie możemy trzy razy popełnić błąd co znacznie zmniejsza ryzytko utraty pieniędzy.

Każdą z powyższych metod można dowolnie modyfikować w zależności od posiadanego budżetu i celu jaki chcemy osiągnąć.

Mój komentarz:
Jest to spojrzenie na system Martingale z trochę innej strony.

Warto zwrócić uwagę, że każdy kolejny poziom jest około 2 razy większy od poprzedniego. Trafiając zakład na dowolnym z 4 poziomów uzyskujemy zysk netto 6,7%.

Ponieważ nasz kapitał się stopniowo zwiększa (jeśli nie zbankrutowaliśmy), procent jest liczony od coraz większej kwoty więc podwojenie kapitału osiągniemy po około 10 razach, a nie jak by nam podpowiadała intuicja po 14 razach (bo 7%*14=98%). Magia procentu składanego :)

Prawdopodobieństwo bankructwa wynosi (1/2)^ilość poziomów = (1/2)^4 = 6,25%

Obliczenia (wyjaśnienie systemu i uogólnienie):
Założenia:
grany kurs=2.00
szansa wygranej w pojedynczej próbie=50%, zatem:
value=1 (Wprowadzenie)

System ma za zadanie podwajać kwoty w przypadku przegranej dając stały zysk. Dla 4 poziomów liczymy go tak:
x + 2*x + 2*2x + 2*2*2x + 2*2*2*2x = 100%;
x-stawka na pierwszym poziomie.

Do x dodajemy 4 składniki, bo są 4 poziomy. Dla większej ilości poziomów należy dołączyć kolejne składniki mnożone przez 2.
15x = 100%
x = 6,67%

Aby ocenić system można np. policzyć prawdopodobieństwo podwojenia kwoty początkowej. Jeśli jest większe od 50%, to taki system daje nam przewagę nad bukmacherem. Przeciwne prawdopodobieństwo to bankrut.

Zgodnie ze wzorem na procent składany (ekonomia):
K[n] = K(1+p)^n;
K[n]-kapitał po n okresach;
K-kapitał początkowy;
p-procent wzrostu kapitału w każdym okresie;
n-liczba okresów.

U nas chcemy podwoić kapitał, zatem K[n]=2K. Zyskujemy w każdej serii 6,7%, więc p=0,067. Wyliczmy n:
2K = K (1+0,067)^n    /:K
2 = (1,067)^n
n = log[1,067](2)    (logarytm o podstawie 1,067 z 2)
n = 10,69

Zatem musimy wygrać pod rząd ok. 10-11 serii, aby podwoić początkowy kapitał. Prawdopodobieństwo że nam się nie uda wynosi:
(1-p)^n = (1-0,067)^11 = 46,63%
Ewentualnie (1-0,067)^10 = 50,00%

W ten sposób można sobie policzyć system dla dowolnej liczby poziomów. Problem może być tylko z policzeniem logarytmu, ale to się da załatwić metodą kolejnych przybliżeń (na chybił trafił).

Te systemy dla różnej liczby poziomów nie będą się od siebie wiele różnić. Mam tu na myśli, że wg mojej matematycznej intuicji jaki nie policzymy poziom, to szansa bankructwa będzie większa od 50% zanim podwoimy kwotę początkową przy takich założeniach jak powyżej. Kluczową kwestią jest to, aby w nim grać zdażenia o value>1 i to ono ma największe znaczenie.

70% zysku
Tutaj z góry zakładamy sobie cel, którym jest powiększenie kapitału o 70%. Przeznaczamy na grę określoną pulę pieniędzy którą dzielimy na trzy części według schematu: 24%, 31% i 45%. Gramy kupony z AKO wynoszącym 1.6 lub 2.0.

W przypadku porażki na danym etapie przechodzimy do kolejnego. Trafiając na danym etapie gramy jego drugi poziom, czyli kolejny kupon za całą poprzednią wygraną.

W tym przypadku trafiając dwa kupony pod rząd (przy kursie 2.0) lub trzy kupony (dla kursu 1.6) otrzymujemy zysk wynoszący 70% zainwestowanej puli.

Symulacja dla puli wynoszącej 100j i AKO równego 2.0:
1 etap 1 poziom 24j - 48j
1 etap 2 poziom 48j - 96j (96j - 24j= 72j zysku).
W przypadku porażki gramy kolejny etap
2 etap 1 poziom 31j - 62j
2 etap 2 poziom 62j - 124j (124j - 31j - 24j = 68j zysku).
I analogicznie przy porażce ostatni etap. Trafiając dwa razy pod rząd notujemy około 70% zysk.

Mój komentarz:
Jest to modyfikacja systemu Poziomy i Mini progresja na AKO 1.5

Cechuje ją większa ilość poziomów. Czyli więcej bezpieczeństwa kosztem mniejszego zysku.
Prawdopodobieństwo bankructwa dla kursu 2.0 wynosi:
(1/2)^3 = 1/8 = 13%,
zaś prawdopodobieństwo zyskania 70% kapitału opisaną drogą wynosi:
1/4 + 1/2*1/4 + 1/2*1/2*1/4 = 1/4 + 1/8 + 1/16 = 7/16 = 44%

System fortuna
System Fortuna ten polega na podstawieniu meczy pod podane poniżej rozpisy. Mecze powinny mieć kurs na gospodarza od 1,55 do 1,80 natomiast na gości (chodzi tu o tzw. podpórkę X2) kurs powinien wynosić od 1,80 do 2,40 by wygrana była opłacalna. Pierwszy system dotyczy tylko i wyłącznie 4 dowolnie wybranych meczy. Drugi 5 dowolnie wybranych.

System na 4 mecze tzw. Cztery skreślenia

1 x2 1 x2 pierwszy kupon
x2 1 x2 1 drugi kupon
x2 x2 1 1 trzeci kupon
1 1 x2 x2 czwarty kupon
x2 1 1 x2 piąty kupon
1 x2 x2 1 szósty kupon

System na 5 meczy tzw. Pięć skreśleń

1 x2 x2 1 x2 pierwszy kupon
x2 1 1 x2 1 drugi kupon
1 x2 1 x2 x2 trzeci kupon
x2 x2 x2 1 1 czwarty kupon
1 1 x2 x2 x2 piąty kupon
x2 x2 1 x2 1 szósty kupon

System Fortuna w obu wersjach opiera się tylko i wyłącznie na 6 kuponach, więc wybieramy 4 lub 5 meczy i ustawiamy je w podane rozpisy. Wysyłamy 6 kuponów z tymi samymi meczami na każdym i obstawiamy je zgodnie z podanymi schematami. Tylko 6 kuponów gwarantuje wygrane. Oczywiście pamiętając czy gramy na 4 czy na 5 meczy.

Np. 1kupon: Perugia-Milan 1, Liverpool-Chelsea x2, Juventus-Bologna 1, Parma-Lazio x2. Tak powinien wyglądać kupon pierwszy rozpisany na 4 mecze.

To jest ten pierwszy schemat u góry oraz pierwszy rząd patrząc w prawą stronę, gdyż liczby w dół opisują liczbę kuponów.

Natomiast w przypadku gry na 5 meczy pierwszy kupon będzie wyglądał np tak: Perugia-Milan 1, Liverpool-Chelsea x2, Juventus-Bologna x2, Parma-Lazio 1, Valencia-Barcelona x2.

Komentarz
Osobiście nigdy nie byłem przekonany do "systemów rozpisowych" i jako matematyk zdania nie zmienię szybko :)
Wolę postawić 4 pojedyncze zakłady (Single) niż kupon zbiorczy AKO z 4 meczami. Najważniejsze w tym systemie jest value.

System Fortuna jest głównie dla typerów, którzy mają wysoką skuteczność. Dla pozostałych jest to system mocno nieefektywny, gdyż dwie, trzy pomyłki wiele psują (a przy takich kursach jest to bardzo możliwe). Zdecydowanie nie polecam.

Systemy skrócone
Idea systemów skróconych na zmniejszeniu ilości niezbędnych zakładów. Możemy to osiągnąć tylko kosztem zwiększenia ilości trafionych spotkań.

Popatrzmy na nasze 4 mecze. Zakładamy że trafimy minimum 3 spotkania - czyli
1/ ABC lub 2/ ABD lub 3/ ACD lub 4/ BCD
postawmy więc tylko 4 zakłady
AB - trafiony gdy ABC lub ABD
CD - trafiony gdy ACD
AD - trafiony gdy ABD lub ACD
BC - trafiony gdy ABC lub BCD

Jak widać zamiast 6 wystarczy nam postawienie 4 zakładów czyli niezbędne AKO wynosi 4.0. Systemy skrócone możemy z grubsza podzielić na 3 kategorie :
1/ Systemy gwarantowane - systemy które dają pewną gwarancję wygranej, gwarantujący 1 trafiony kupon 10 spotkaniowy przy trafieniu 14 spotkań
2/ Systemy niegwarantowane - bez pewnej gwarancji wygranej
3/ Systemy niepreferowane - czyli systemy w których każde spotkanie umieszczone jest na takiej samej ilości kuponów co pozostałe - oraz preferowane - z preferencją pewnych spotkań.

Komentarz
Jako matematyk jestem przeciwnikiem wysokiego AKO na kuponie, a co za tym idzie systemów rozpisowych. Skoro na jednym zakładzie bukmacher ma przewagę, to są one jedynie pewnym urozmaiceniem i zwielokrotnieniem pobieranej marży przypadającej na kupon. Ponosimy większe ryzyko, a co za tym idzie prawdopodobieństwo bankructwa jest większe niż przy mniejszych AKO (zob. na koniec strony Valuebet). Do tego przy większych AKO jest większe prawdopodobieństwo bankructwa.

Żeby to jeszcze bardziej zobrazować zadam proste pytanie:
Jak ci się wydaje? Co jest bardziej ryzykowne:

100 kuponów z kursem 2.00
10 kuponów z kursem 20.00
Jest chyba rzeczą oczywistą, że grając drugi przypadek możemy czekać znacznie dłużej do uzyskania sukcesu niż w przypadku pierwszym, a zysk jest porównywalny w obu przypadkach. Wśród tych 10 kuponów może nawet nie być ani jednej wygranej! Wnioski pozostawiam czytelnikowi.

Brak remisów
Znajdź 3 lub 4 spotkania, w których jesteś w stanie przewidzieć brak remisów, ale których kurs na wszystkie trzy warianty stoi powyżej 2. Przykładowo:

A xx - yy 2.50 2.55 2.80
B xx - yy 2.50 3.30 2.55
C xx - yy 2.30 3.20 3.00
D xx - yy 2.35 3.90 2.45

Zagraj 8 lub 16 kuponów za pewną sumę. Zagraj 16 kuponów według rozpisu:
A-1 B-1 C-1 D-1
A-2 B-1 C-1 D-1
A-2 B-2 C-1 D-1
A-2 B-2 C-2 D-1
A-2 B-2 C-2 D-2
A-1 B-2 C-2 D-2
A-1 B-1 C-2 D-2
A-1 B-1 C-1 D-2
A-1 B-2 C-1 D-2
A-2 B-1 C-2 D-1
A-2 B-1 C-2 D-2
A-2 B-2 C-1 D-2
A-2 B-1 C-1 D-2
A-1 B-2 C-2 D-1
A-1 B-2 C-1 D-1
A-1 B-1 C-2 D-1


Jeżeli postawiliśmy 16 kuponów za stawkę 1 zł za kupon to w najgorszym wypadku wygrana wyniesie: (2.5x2.5x2.3x2.35x1zł)-16x1zł=17.80zł. W najlepszym wypadku (2.8x2.55x3x2.45x1zł)- 16x1zł=36.50zł.

Jeżeli postawiliśmy 8 kuponów za stawkę za kupon 1 zł to w najgorszym wypadku zarabiamy: (2.5x2.5x2.3x1zł)-8x1zł=6.40zł. W najlepszym wypadku zgarniamy na czysto: (2.8x2.55x3x1zł)- 8x1zł=13.40zł

Komentarz
Nie próbowałem tego systemu. Stosowałem raczej progresję na remisy w kompletnie zmodyfikowanej formie, ale ze słabym powodzeniem (głównie do obrotu bonusami). Sugerowałbym najpierw spróbować na kartce ten system rozpisowy.

Wg mnie ciężko znaleźć mecze, w których nie spodziewamy się remisu. Takie mecze będą zwykle w takich gdzie jest faworyt. Ale dlaczego nie mamy zagrać wtedy na faworyta skoro kurs na niego będzie wyższy od braku remisu?

Na pewno jest czasochłonny podczas obstawiania i łatwo w nim o pomyłkę, dlatego go nie polecam.

Rozpisy 2 z 3
W tej metodzie gramy za każdym razem trzy zdarzenia z kursami conajmniej 1.75 w rozpisie 2 z 3. Trafiając trzy spotkania nasz budżet potraja się i wszystkie pieniądze przeznaczamy na kolejną grę. Jeżeli trafimy dwa mecze na kuponie odzyskujemy zainwestowaną pulę i gramy ponownie ten sam poziom.

Symulacja dla kapitału początkowego 18j:
1. 18j - 54j
2. 54j - 162j
3. 162j - 486j
4. 486j - 1458j
5. 1458j - 4374j

Zaletą rozpisu 2 z 3 jest to, że nie wymaga dużych środków finansowych do prowadzenia gry. W przypadku porażki w dowolnym momencie tracimy tylko pieniądze zainwestowane na samym początku. Przechodząc tylko trzy etapy osiągamy bardzo duży zysk. Nie trafiając jednego typu odzyskujemy pieniądze i możemy kontynuować grę od tego samego miejsca.

Komentarz
Jak już wspomimałem, nie jestem zwolennikiem systemów rozpisowych, dlatego wypiszę niektóre prawdopodobieństwa (spotkania po kursie 1.75):

szansa trafienia trzech spotkań: 18,7% -> potrojenie kapitału
szansa trafienia dwóch spotkań: 42% -> zwrot kapitału
szansa trafienia jednego spotkania: 31,5% -> utrata 25% kapitału
szansa nietrafienia żadnego spotkania: 7,9%
Rozpis 2 z 3 jest niczym innym jak obstawieniem 3 zakładów po kursie 3.0



Dodaj komentarz